Kể từ khi Windows 11 chính thức ra mắt, Microsoft đã không ngừng nâng cấp giao diện và bổ sung nhiều tính năng mới để cải thiện trải nghiệm người dùng. Tuy nhiên, có một thành phần quan trọng vẫn thường xuyên phải “hứng chịu” chỉ trích: File Explorer – công cụ quản lý tệp tin quen thuộc trên Windows.
Dù đã được làm mới về giao diện và thêm các hiệu ứng hiện đại hơn, không ít người dùng vẫn cho rằng File Explorer trên Windows 11 hoạt động chậm hơn, kém mượt hơn so với phiên bản trên Windows 10. Tình trạng mở thư mục lâu, phản hồi menu trễ và thao tác thiếu trơn tru đã trở thành nỗi thất vọng chung của nhiều người.
Giải pháp “tải trước” (preload): Tối ưu hay chỉ là biện pháp tạm thời?
Trước làn sóng phản hồi tiêu cực, Microsoft đã bắt đầu thử nghiệm một phương pháp mới trên các bản Windows 11 Insider: cho phép File Explorer được tải sẵn trong nền hệ thống (preload) ngay khi máy khởi động.
Về nguyên lý, một phần của File Explorer sẽ âm thầm chạy nền, tương tự như cách Microsoft từng áp dụng cho Office hay tính năng Startup Boost trên trình duyệt Edge. Mục đích là để khi người dùng nhấp mở File Explorer, ứng dụng có thể hiển thị gần như ngay lập tức mà không phải khởi chạy từ đầu.
Nghe qua, đây có vẻ là hướng tiếp cận hợp lý. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: liệu việc “chạy sẵn” này có thực sự tạo ra sự khác biệt đủ lớn để bù đắp cho tài nguyên hệ thống bị tiêu tốn thêm hay không?
Tốn thêm RAM nhưng tốc độ chưa cải thiện đáng kể
Theo các thử nghiệm trên máy ảo với cấu hình khiêm tốn (RAM 4GB), việc bật preload khiến mức tiêu thụ bộ nhớ của File Explorer tăng lên đáng kể. Nếu trước đây, tiến trình này chỉ chiếm khoảng hơn 30MB RAM trong trạng thái chưa mở, thì sau khi bật tải trước và khởi động lại máy, mức tiêu thụ đã tăng gần gấp đôi.
Dù con số này có thể là không đáng kể với những bộ máy hiện đại (16GB – 32GB RAM), nhưng với các máy cấu hình thấp hoặc laptop văn phòng phổ thông, đây vẫn là một phần tài nguyên đáng cân nhắc.
Điều đáng nói hơn là: sự khác biệt về tốc độ mở File Explorer khi bật preload và không bật gần như rất khó nhận ra trong các tác vụ thông thường. Nếu không xem lại video quay chậm, phần lớn người dùng sẽ không cảm nhận được sự cải thiện rõ rệt trong quá trình sử dụng hàng ngày.
Khi nào preload thực sự có ích?
Trên thực tế, tính năng tải trước chỉ phát huy đúng tác dụng trong những tình huống máy tính đang rơi vào trạng thái quá tải, ví dụ như:
- Mở nhiều tab trình duyệt cùng lúc
- Chạy các phần mềm nền nặng như Photoshop, Premiere, IDE lập trình
- Đa nhiệm liên tục giữa nhiều cửa sổ
Trong những trường hợp này, việc File Explorer đã được chuẩn bị sẵn trong nền có thể giúp rút ngắn thời gian chờ mở cửa sổ, mang lại cảm giác phản hồi nhanh hơn đôi chút.
Như vậy, với người dùng chuyên làm việc đa nhiệm nặng và có lượng RAM dư dả, preload có thể là một tùy chọn đáng để thử nghiệm. Nhưng với phần lớn người dùng thông thường, lợi ích mang lại vẫn chưa thật sự rõ ràng.
Vấn đề cốt lõi nằm ở kiến trúc cũ
Một điểm mấu chốt khác thường bị bỏ qua nằm ở kiến trúc của File Explorer. Dù giao diện Windows 11 trông mới hơn, nhưng phần cốt lõi của File Explorer vẫn dựa trên nền tảng cũ – Win32/COM và tiến trình explorer.exe quen thuộc từ rất nhiều năm trước.
Điều này có nghĩa:
- Hệ thống nền vẫn mang nhiều hạn chế cũ
- Các bottleneck về xử lý vẫn tồn tại
- Giao diện “hiện đại” chỉ là lớp phủ bên ngoài
- Những lỗi về tải thư mục, tương tác, phản hồi vẫn chưa được xử lý ở gốc rễ
Nói cách khác, Microsoft đang cố làm cho ngôi nhà cũ trông mới bằng cách… sơn lại tường và thay cửa, trong khi cấu trúc móng vẫn giữ nguyên.
Chính điều đó khiến phần lớn người dùng vẫn cảm thấy Windows 10 cho trải nghiệm File Explorer tự nhiên và ổn định hơn, dù thiết kế của nó đã lỗi thời.
Kết Luận
